Wolff: Ben Sulayem regeert met harde hand, maar op dit vlak heeft hij gelijk

Het “vloekverbod” in de Formule 1 heeft de afgelopen weken flink wat discussie losgemaakt – vooral tijdens de officiële lancering van het F1 75-seizoen in Londen, afgelopen februari. Daar werd de recent aangescherpte gedragscode van de FIA voor coureurs en teamvertegenwoordigers openlijk bespot, een code die bij het aanwezige publiek tot negatieve reacties leidde. In april kondigde FIA-president Mohammed Ben Sulayem een herziening aan van bijlage B van de International Sporting Code, waarin het taalgebruik wordt gereguleerd. Enkele aanpassingen: bepaalde boetes werden verlaagd van €10.000 naar €5.000, eerste overtredingen worden milder behandeld, en er zijn uitzonderingen toegevoegd voor ongepaste uitspraken in ongecontroleerde omgevingen (zoals de teamradio versus officiële FIA-persmomenten).

Dat Toto en Susie Wolff geen fans zijn van Ben Sulayem, is geen geheim. Toch erkent de Mercedes-teambaas dat er ook positieve kanten zitten aan diens voorzitterschap. “Je kunt niet ontkennen dat hij met harde hand regeert”, stelde hij. “Hij laat zich door niemand iets opleggen. Dat kan ook z’n voordelen hebben.” Wolff maakte zijn opmerkingen over de FIA-president tijdens de Grand Prix van Oostenrijk. Bij zijn thuisrace organiseert de in Wenen geboren teambaas traditiegetrouw een barbecue voor een select gezelschap Oostenrijkse media. Tijdens het evenement in juni kwam onder meer de relatie tussen de teams en de FIA ter sprake.

Wolff gaf zelfs toe dat Ben Sulayem “het waarschijnlijk bij het rechte eind had wat betreft het elfde team.” Bij een interne beoordelingsronde selecteerde de FIA-voorzitter de aanvraag van Michael Andretti als de sterkste en bleef hij het uitbreiden van het F1-veld steunen. Aanvankelijk werd dat echter tegengehouden door rechtenhouder Liberty Media. Pas nadat Andretti zich terugtrok en General Motors zich via het merk Cadillac bij het project voegde, herzag Liberty zijn standpunt. En volgens Wolff is een fabrieksteam van Cadillac “goed voor de sport. Dus daar is uiteindelijk toch iets positiefs uitgekomen.”

Steun voor aanpak rond vloeken

Waar Ben Sulayem met het elfde team de steun van veel F1-fans genoot, ligt het vloekverbod een stuk gevoeliger. Veel fans verlangen naar ongefilterde persoonlijkheden zoals James Hunt of Kimi Räikkönen. Wolff ziet daarentegen geen kwaad in het idee dat coureurs een voorbeeldfunctie hebben. “Ik denk dat zijn standpunt over vloeken terecht is”, zegt de 53-jarige. Hij licht toe: “Veel coureurs die op de radio schreeuwen, spreken geen Engels als moedertaal. Als een Franse of Italiaanse coureur ‘go and fuck yourself’ zegt op de radio en dat als normaal beschouwt, komt dat vaak omdat hij dat al sinds zijn karttijd zo hoort. Maar als je het letterlijk naar zijn moedertaal vertaalt, schrikt hij er waarschijnlijk zelf van.”

Wolff geeft toe dat hij zich soms ergert aan coureurs die hun engineers uitschelden in het heetst van de strijd: “Ik vind dat kinderen moeten leren om anderen niet te beledigen via de boordradio. Zo’n engineer heeft thuis een gezin dat enorm trots is dat hij samenwerkt met een F1-coureur. Als die coureur hem dan zo afsnauwt, is dat niet goed – en helaas gebeurt dat al in de juniorcategorieën.”

Wolff spreekt uit ervaring. Zijn zoon Jack rijdt inmiddels karts, en daar is de toon niet anders dan in de Formule 1: “Die acht-, negen-, tienjarigen praten zoals de profs. Ze spiegelen zich duidelijk aan hun helden.” Als ouder, zegt Wolff, “vind ik het goed dat de president daar een duidelijke lijn in trekt. Je kunt discussiëren over waar de grens ligt tussen vloeken en beledigen. Tijdens een race fungeren wij ook een beetje als afvoerputje voor de frustratie van de coureurs. Ze rijden 300 kilometer per uur, wiel-aan-wiel, op het fysieke en mentale randje – en dan zeggen wij: ‘Wees beleefd.’ Maar dat is niet het punt. Het is prima als ze even stoom afblazen. Wat níét kan, is wanneer het persoonlijk wordt. Dáár moet een duidelijke grens liggen.”

Wat wordt geregeld in bijlage B van de sportieve code?

Bijlage B van de International Sporting Code is overigens niet bindend voor wedstrijdleiders, maar fungeert als richtlijn. Wangedrag wordt daarin gedefinieerd als “het algemeen gebruik van taal (schriftelijk of mondeling), gebaren en/of signalen die grof, beledigend of kwetsend kunnen zijn, of die redelijkerwijs als ongepast of vernederend kunnen worden ervaren.” Ook verboden is “elk wangedrag dat gepaard gaat met belediging van officials.” Interessant daarbij is dat normaal vloekgebruik een boete van €5.000 oplevert, maar het beledigen van een official kan bestraft worden met een gridstraf van drie plaatsen.

Een belangrijk aandachtspunt voor de coureurs in relatie tot bijlage B is het onderscheid tussen gecontroleerde en ongecontroleerde omgevingen. Gecontroleerde omgevingen zijn bijvoorbeeld persconferenties, interviews en podiumceremonies. Daarentegen vallen teamradio’s onder ongecontroleerde situaties. Verzachtende omstandigheden zijn mogelijk wanneer iemand niet wist dat hij of zij werd opgenomen. Wat veel fans niet weten, is dat bijlage B ook “het maken of tonen van politieke, religieuze of persoonlijke uitingen” verbiedt. Overtreding van deze regel kan leiden tot een boete van €20.000 en een verplichte openbare verontschuldiging.